Friesland

Is Friesland saai? Nee, zeggen de Friezen zelf. Sterker nog, hun land is “it bêste lân fan d’ierde”. Friesland laat zich graag voorstaan op rust, ruimte en eigenzinnigheid. Die eigenzinnigheid blijkt vooral uit de eigen Friese taal, maar ook uit tal van typisch Friese sportevenementen, zoals het kaatsen, fierljeppen, skûtsjesilen en natuurlijk de Elfstedentocht.

Naast eigengereidheid zijn rust en ruimte eveneens in overvloed aanwezig. Fryslân, de officiële naam van de provincie, bestaat voor meer dan een derde uit water. De provincie is dan ook vooral in trek bij watersporters.

Maar ook wandelaars en fietsers ervaren veel van die rust en ruimte. Natuurgebieden beslaan zo’n tien procent van de oppervlakte. Friesland bestaat grofweg uit vier soorten landschappen: de Waddeneilanden, het Terpenland (de kleigronden in het noorden en westen), de Friese Wouden (de zandgronden in het oosten en zuidoosten) en het Lage Midden (op zijn Fries: It Lege Midden, het waterrijke gebied tussen Dokkum en Stavoren). Elk daarvan heeft zijn eigen charme.

Mooie wandelroutes Friesland

Zie verder de pagina Wandelroutes in Nederland.

Mooie gebieden

Waddeneilanden: Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog

Een geweldige troef van Friesland zijn z’n vier prachtige Waddeneilanden. Voor wie écht een weekend in een totaal andere wereld wil wandelen, zijn ze een absolute must. Welk eiland je ook kiest, ze bieden bossen, duinen en stranden op goed beloopbare afstanden. De eilanden zijn bovendien in alle jaargetijden de moeite waard.

Een groot deel van Schiermonnikoog heeft sinds 1989 de status van Nationaal Park (zie www.nationaalpark.nl/schiermonnikoog). Auto’s zijn niet welkom op dit eiland. Meer informatie: www.schierweb.nl.

Ook de andere eilanden hebben volop wandelmogelijkheden. Routes zijn verkrijgbaar bij de plaatselijke VVV’s en Terschellng, de grootste van de vier, heeft een eigen lange-afstandspad (zie onder). Zelf op de bonnefooi aan de wandel gaan is ook prima mogelijk, door de relatief kleine oppervlakte zul je niet snel verdwalen.

Behalve op de eilanden zelf kun je ook naar de Waddeneilanden lopen. Het Wadloopcentrum Fryslân (www.wadlopen.net) organiseert wadlooptochten naar Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog (Vlieland is te ver weg). Zie ook de pagina Wadlopen voor algemene informatie.

De Wadden hebben wel een praktisch nadeel: vanuit de rest van Nederland moet je rekenen op flinke reistijden, bijvoorbeeld minimaal 4 uur om vanuit Utrecht op Schiermonnikoog te komen. De eilanden zijn dus meer iets voor een (lang) weekend dan een dagje uit.

Gaasterland en Stavoren

In Nederland heb je nergens zulke weidse uitzichten als tijdens een wandeltocht over zeedijken. Aan de ene kant kijk je uit over de zee, aan de andere kant over eindeloze weiden en polders.

Van alle provincies heeft Friesland de meeste kilometers zeedijk. Wie ook nog is gesteld op mooie landschappen landinwaarts, komt in Gaasterland volop aan zijn trekken. Het is bijvoorbeeld de enige streek in Nederland waar je tijdens een boswandeling plotseling kunt uitkomen bij het IJsselmeer.

Wie een weekend de tijd heeft, kan daarna langs het Zuiderzeepad doorlopen naar Stavoren en de volgende dag langs het Hollandse Kustpad verder trekken naar de schilderachtige plaatsjes Hindeloopen en Workum. In Workum kun je op de trein terug naar Leeuwarden stappen.

Friese Wouden

De Friese Wouden (ook wel Zevenwouden genoemd) is de benaming van het zuidoostelijke deel van Friesland, zeg maar rechts van de lijn Heerenveen-Drachten. Hier stromen de beken van het hoger gelegen Drenthe naar het Lage Midden van Friesland.

Het besloten landschap van de Friese Wouden biedt mooie houtsingels, heidedorpen en andere authentieke cultuurlandschappen. In het kader van de Ecologische Hoofdstructuur wordt er volop gewerkt aan nieuwe natuur om de bestaande, nogal geïsoleerde natuurgebieden aaneen te rijgen. Enkele gebieden waarvoor plannen worden gemaakt: het Fochteloërveen, het Koningsdiep, De Linde, Oranjewoud/Katlijk, Oosterwolde/Elsloo/Appelscha en het beekdal van de Tjonger. Meer informatie over deze natuurontwikkeling: www.zuidoostfriesland.nl.

Eigenlijk vallen de Friese Wouden toeristisch gezien een beetje tussen de wal en het schip. Het landschap is nergens spectaculair en weinig onverharde paden hebben de ruilverkavelingen overleefd. Watersporters komen meer aan hun trekken in het Lage Midden, veel wandelaars en fietsers kiezen liever voor het bosrijke Drenthe. Het prettige gevolg is wel dat deze regio een voor Nederlandse begrippen zeldzame rust en ingetogenheid ademt, terwijl het landschap toch nergens desolaat is. Als wandelaar of fietser kun je hier rekenen op veel gastvrijheid.

Het Friese Woudenpad biedt wandelaars volop mogelijkheden om wat van deze Friese stilte te hamsteren voordat ze terugkeren naar de drukke stad. Het pad begint in Lauwersoog, voert na een stukje kustpad door het oosten van Friesland en pikt op de valreep nog een stukje Drenthe mee.

Auteur: Wessel Zweers

Liefhebber van wandelen, fietsen en kanovaren. Ervaren webmaster. Oprichter van Trek 11.