Wandelmogelijkheden

Vrije toegang: Allemannsretten

Noorwegen is bij uitstek een land voor wandelaars. Aantrekkelijk is het zogenaamde recht-van-vrije-toegang: je mag gaan en staan waar je wilt. Dit oorspronkelijke recht is zelfs omgezet in een wet, de zogeheten ‘allemannsretten’. Natuurlijk is deze wet gebaseerd op het feit dat je ontzag toont voor het landschap, de boeren, de landeigenaars en het milieu. De wet geldt niet voor privégrond en in cultuur gebracht land. In de praktijk betekent het dat je overal in de Noorse natuur wild mag kamperen, ook in nationale parken. Je moet je tent wel op gepaste afstand van een berghut (een paar honderd meter) neerzetten. Als kampeerder mag je overigens wel gebruikmaken van de hut om er te koken, te eten of te schuilen. Meer informatie over dit recht op vrije toegang staat op: www.visitnorway.com/…/het-recht-van-vrije-toegang/

Seizoen

Het wandelseizoen in Noorwegen is kort. Bijna altijd ligt er sneeuw in de bergen. De ideale periode om er te wandelen is tussen half juli en begin september, wanneer de meeste sneeuw weg is.

Berghutten & DNT

Noorwegen kent een dicht netwerk van gemarkeerde wandelpaden (zo’n 20.000 km), wandelroutes en berghutten. Als je van hut naar hut wilt lopen, is het handig om lid te worden van de DNT, Den Norske Turistforening. De DNT geeft korting in de berghutten. Met hun sleutel krijg je toegang tot bijna 500 Noorse hutten. Daarvan zijn er 50 bediend, de rest is onbemand. In zogenaamde ‘zelfbediende’ hutten is proviand aanwezig (blikken en potten), maar je moet zelf koken op het in de hut aanwezige kooktoestel. In de ongeveer 250 ‘onbediende’ hutten moet je je eigen eten en drinken meenemen.

In bemande hutten zijn douches, dekens en hoeslakens aanwezig. In onbemande hutten ontbreken douches en gebruik je een eigen slaapzak. Hoe vol een hut ook is, er is altijd wel plek om te slapen. Desnoods (met een matrasje) op de grond.

Goed vertrouwen is in Noorwegen een begrip. Je stopt gewoon het gewenste bedrag aan Noorse kronen in een geldkistje. Of je vult een machtigingsformulier voor je creditcard in. Voor de Noren is het vanzelfsprekend dat je de hut schoon achterlaat en dat je altijd alles betaalt. En het mooie is, dat het systeem gewoon werkt. Voor meer informatie over de DNT, zie english.turistforeningen.no.

Dagwandelingen

Overal in Noorwegen vind je bewegwijzerde dagtochten. Omdat het terrein vrij zwaar is (rotsachtig, zompig, op en af) duurt de tocht meestal langer dan je verwacht. Een dagtocht, met als doel bijvoorbeeld een berghut, gaat vaak heen-en-weer over hetzelfde pad. Omdat je de terugweg heel anders beleeft dan heen, is dat allesbehalve saai.

Meerdaagse trektochten

Doorgewinterde en ervaren wandelaars kiezen voor een meerdaagse tocht met overnachting in een berghut of in eigen tent. De wandelpaden zijn gemarkeerd in het rood en worden onderhouden door de DNT. In drukbezochte gebieden (Jotunheimen, Hardangervidda) is de markering goed, maar in rustigere streken is de bewegwijzering onbetrouwbaar. In het noorden kan de markering zelfs geheel ontbreken. Voor de echte bikkelaars is dat een ware uitdaging; hier kun je dagen of weken lang lopen in stilte en eenzaamheid zonder iemand tegen te komen. Je bent helemaal op jezelf aangewezen. Waar je ook gaat lopen, neem altijd een gedetailleerde kaart en een kompas mee.

Noorwegen kent heel veel doorgaande wandelroutes. Een greep uit het aanbod:

  • Olavspad, een 643 km lange pelgrimsroute van Oslo naar Trondheim. Voor Noorse begrippen is het een populaire tocht, maar vergeleken met de route naar Santiago is het Olavspad rustig. Zie verder de pagina St Olav.
  • Fjord Ruta, meerdaagse huttentocht van 153 km. Het is ook mogelijk om losse etappes als dagtocht te lopen.
  • Nordkalottleden, een prachtige route door het noorden van Noorwegen, Zweden en Finland (Lapland) van ruim 800 km. Samengesteld uit meerdere paden, zoals Kungsleden en Patjelantaleden.

Op de volgende sites vind je informatie over doorgaande wandelroutes:

Europese wandelroutes

  • De E1 is een route van bijna 5000 km van het noorden in Scandinavië door Zweden, Denemarken, Duitsland, Zwitserland tot diep in Italië. Delen in het uiterste noorden en zuiden zijn nog in ontwikkeling. Zie verder de pagina E1 en de overzichtspagina Europese wandelroutes.
  • De North Sea Trail volgt de kust van Duitsland, Denemarken, Noorwegen, Zweden, Duitsland, Nederland, Schotland en Engeland. Zie www.northseatrail.org.

Wandelkaarten

  • Turkart van uitgeverij Ugland IT – Nordeca; een uitstekende serie wandelkaarten met een schaal van 1:25.000 en 1:50.000, soms 1:100.000 (afhankelijk van de moeilijkheidsgraad van het gebied). Met toeristische informatie als campings, berghutten en ingetekende routes. In de Engelse en Noorse taal.
  • Topografische reeks kaarten van uitgeverij Nordeca; een nieuwe serie topografische kaarten met een schaal van 1:50.000, geschikt voor korte en lange (meerdaagse) tochten. Gedrukt op scheur- en watervast papier. En dat is in Noorwegen geen overbodige luxe!

Wandelgidsen

Neem naast een wandelgids altijd een goede kaart mee. De kaartjes in de wandelgidsen beperken zich tot de betreffende route die je loopt. Als je van de route afwijkt, wandel je van het kaartje af.

  • Wandelgids Bergtochten in Noorwegen, Jolanda Linschooten (Dominicus). De auteur beschrijft 11 (on)bekende berggebieden in heel Noorwegen. Daarnaast beschrijft ze dagtochten en meerdaagse tochten, voor beginners en ervaren wandelaars.
  • De Duitse uitgever Rother heeft van veel streken een wandelgids uitgebracht. Een goede (Duitstalige, soms Nederlandstalige) gids met een groot aantal dagtochten in dal en hooggebergte. De zwaarte is weergegeven in blauw, rood en zwart. Met praktische informatie en (beperkt) kaartmateriaal. Bijvoorbeeld Zuid-Noorwegen (Nederlandstalig), Norwegen-Mitte, Rondane-Jotunheimen.
  • Traumtreks Norwegen (Bruckmann). Goede gids met 20 tochten in heel Noorwegen (Duitstalig). Handig als je een meerdaagse tocht wil maken.
  • Noorwegen Actief (ANWB). Gidsje met wandel- en fietstochten en autoroutes, uitsluitend dagtochten. De routes zijn voorzien van een kaartje en praktische informatie. Handig is dat je ook gps-tracks kunt downloaden.
  • Er zijn nog veel meer boeken, zoals die van Outdoor (gele gidsjes), een gids van het Olavspad, de Fjord Ruta, een reisgids van de Lofoten, enzovoorts.

Auteur: Sietske de Vet

Specialist in fiets- en wandelroutes, tekst en redactie.