Waar komt de naam Lyme vandaan?

Lyme is een plaatsje in de Amerikaanse staat Connecticut, waar in 1975 een epidemie uitbrak van gewrichtsaandoeningen. Na intensief onderzoek bleek de boosdoener een bacterie (Borrelia burgdorferi), die door teken werd overgedragen.

De bacterie behoort tot de familie van de spirochaeten, die ook ziekten als syfilis en Weil veroorzaken. Spirochaeten kunnen zich verspreiden via bloed en lymfe. De symptomen van de ziekte van Lyme kunnen daardoor in het hele lichaam optreden.

Wat zijn de symptomen?

De ziekte van Lyme kan aandoeningen van gewrichten, huid, zenuwstelsel en hart veroorzaken. De ziekte kent drie opeenvolgende stadia:

Eerste stadium (dagen tot weken na de tekenbeet)
Binnen drie weken na de tekenbeet ontstaat vaak een rode ringvormige plek, die geleidelijk groter wordt. De ring blijft maanden zichtbaar. Belangrijk: in bijna de helft van de gevallen komt de ziekte van Lyme ook voor zonder deze rode ring.

Tweede stadium (weken tot maanden na de tekenbeet)
Enkele weken tot enkele maanden na de tekenbeet kunnen aandoeningen van het zenuwstelsel, de gewrichten en het hart ontstaan. Dit kan leiden tot pijn in de armen of benen, hoofdpijn, dubbel zien en een aangezichtsverlamming, waardoor het ooglid niet meer sluit en de mondhoek hangt. Hartklachten zijn zeldzaam.

Derde stadium (maanden tot jaren na de tekenbeet)
De neurologische verschijnselen en gewrichtsklachten worden chronisch. De huid van handen onderarmen, onderbenen en voeten kunnen donkerrood tot paars verkleuren. In zeldzame gevallen kan Lyme tot de dood leiden.

Een volledige lijst van symptomen is te vinden op www.lymevereniging.nl en www.lymenet.nl.

Hoe is de ziekte te behandelen?

Er bestaat nog geen vaccin tegen Lyme op de markt. De ziekte kun je dus niet met medische middelen voorkomen.

De standaardbehandeling is een antibioticakuur van twee tot vier weken. De kans op herstel is bijna 100%, maar in een later stadium groeit de kans op restverschijnselen.

Ga in ieder geval altijd naar de huisarts. Gebruik nĆ³Ć³it aspirine om koorts te onderdrukken. Paracetamol is daarentegen niet gevaarlijk.

En wat als de huisarts zegt dat ik niets heb?

Helaas komt dat vaak voor, zelfs als je een rode vlek hebt. Uit een enquĆŖte van de NVLP blijkt dat bij tweederde van de ondervraagde patiĆ«nten die met hun rode vlek naar de huisarts gingen, deze de rode vlek niet herkende. En in 85 procent van de gevallen herkende de huisarts de eerste klachten niet als Lymeklachten. Bij 60 procent werd eerst een andere diagnose gesteld.

Wat je altijd kunt doen: vraag bij de huisarts om een bloedtest. Vaak bevestigt deze het vermoeden van Lyme, maar de resultaten zijn wisselend. De ene keer valt de bloedtest positief uit, de andere keer negatief. Het hangt van de test af en van het laboratorium.

Al met al is de diagnose vaak een lange weg, die veel doorzettingsvermogen vraagt. Deze cijfers van de NVLP zeggen genoeg: bij 69 procent duurde de diagnose langer dan vier maanden, bij 49 procent langer dan een jaar en bij iets meer dan een kwart langer dan twee jaar.

Is Lyme besmettelijk?

De ziekte is niet besmettelijk. Mensen kunnen elkaar niet besmetten en kunnen ook niet besmet raken door teken te verwijderen bij andere mensen of bij honden.

Ben ik na genezing immuun?

Nee, het lichaam bouwt wel afweerstoffen op, maar dit is niet voldoende. Een tekenbeet kan dus opnieuw leiden tot Lyme.

Brengen teken ook nog andere ziektes over?

Helaas komt dat steeds vaker voor. Tot voor enkele jaren gebeurde dat vrijwel alleen in het buitenland, maar de laatste tijd worden ook Nederlandse en Belgische dierenartsen geconfronteerd met tekenziektes, met name Babesiosis (Piroplasmose).

Tussen het oosten van Frankrijk en Rusland komt ook FrĆ¼hsommer-Meningo-encephalitis (FSME) voor. EĆ©n tot twee weken na de beet treedt tijdelijk koorts op. De koorts kan zich later herhalen, maar dan ook nog met neurologische verschijnselen (encephalitis). Is de ziekte eenmaal opgetreden, dan is geen behandeling met medicijnen mogelijk. Voorkomen is wel mogelijk, mits een arts binnen vier dagen na de beet afweerstoffen kan toedienen.

In landen rondom de Middellandse Zee brengen teken ook FiĆØvre boutonneuse over. Op de plaats van de tekenbeet verschijnt eerst een klein zweertje. Daarna volgen koorts en rode vlekjes, eerst op de handpalmen en voetzolen, en later over het hele lichaam. De ziekte wordt behandeld met het antibioticum doxycycline.

Diagnose en behandeling

Een uitzending van Tros Radar over de ziekte van Lyme.

Wetenschappelijke ontwikkelingen

Geen gemakkelijke kost, maar als je wetenschappelijke interesse hebt en de Engelse taal goed machtig bent, dan is deze 1,5 uur durende lezing van Emeritus-hoogleraar Richard A. Jacobs zeker de moeite waard.

Jouw ervaringen

Heb je zelf de ziekte van Lyme opgelopen? Vertel jouw verhaal.

Wessel Zweers

Liefhebber van wandelen,Ā kanovaren en fietsen. Kaartenfreak. Oprichter Trek 11.

Latest posts by Wessel Zweers (see all)